Thứ Hai, 6 tháng 2, 2017

ĐẠI NAM QUỐC SỬ DIỄN CA

Đại Nam Quốc sử Diễn ca (chữ Nho: 大南國史演歌) là một tác phẩm văn vần bằng chữ Nôm sáng tác vào khoảng triều Tự Đức thời nhà Nguyễn.

I - Lịch sử

Tác phẩm này được thực hiện theo lệnh của vua Tự Đức.
Văn bản Đại Nam quốc sử diễn ca cổ nhất còn lưu lại mang mã số VNn. 3 của Viện Nghiên cứu Hán Nôm là ấn bản do hiệu sách Trí Trung Đường in năm 1870 với Phạm Đình Toái biên soạn, Phan Đình Thực nhuận chính và Đặng Huy Trứ là người đem in.
Tác phẩm này theo lời bạt của bản in năm 1870 thì tác giả nguyên thủy là Lê Ngô Cát làm với 1887 câu lục bát (3774 dòng), được án sát tỉnh Bình Định Phạm Đình Toái sửa lại thành 1027 câu.
Bản chữ Quốc ngữ đầu tiên cũng xuất hiện năm 1870 do Trương Vĩnh Ký diễn âm.

II - Tác giả

Về tác giả Lê Ngô Cát, tiểu sử ghi ông quê ở xã Hương Lang, huyện Chương Đức, tỉnh Hà Nội, đậu cử nhân năm Mậu Thân 1848 bổ làm việc trong Quốc sử Quán. Ông còn có thời gian làm quan án sát tỉnh Cao Bằng (tài liệu trong Quốc triều Hương khoa lục).
Còn về Phạm Đình Toái, ông quê ở Nghệ An, đậu cử nhân năm 1843, làm án sát tỉnh Bình Định, sau thăng đến Hồng lô Tự khanh, là chức Trưởng quan của Hồng Lô tự của nhà Nguyễn, chuyên lo việc nghi lễ trong các khoa thi cử như xướng danh, yết bảng (theo Từ điển Chức quan Việt Nam của Đỗ Văn Ninh).

III - Nội dung

I. Thời kỳ mở nước (Thế kỷ 29 - thế kỷ 2 trước CN) 

Nhà Hồng Bàng (2879-256 trước CN) 
Nhà Thục (258-207 trước CN) 
Nhà Triệu (207-111 trước CN) 

II. Thời kỳ chống Bắc thuộc (Thế kỷ 2 trước CN - thế kỷ 10 sau CN) 

Nhà Hán và Hai bà Trưng (111 trước CN - 43 sau CN) 
Giao Châu trong thời Bắc thuộc (43 - 544) 
Nhà Tiền Lý (544 - 603) 
Nền đô hộ của nhà Đường (603 - 905) 

III. Thời kỳ xây dựng Độc lập và thống nhất (Thế-kỷ thứ 10) 

Nhà Ngô (906 - 967) 
Nhà Đinh và nhà Tiền Lê (967 - 1009) 

IV. Thời kỳ phát triển (Thế kỷ 11 - đầu thế kỷ 19) 

Nhà Lý (1010 - 1225) 
Nhà Trần (Thời kỳ thịnh: 1226 - 1340) 
Nhà Trần (Thời kỳ suy: 1341 - 1400) 
Nhà Hồ và giặc Minh (1400 - 1418) 
Nhà Hậu Lê (1418 - 1526) 
Nhà Mạc (1527 - 1592) 
Nhà Lê Trung hưng (1593 - 1729) 
Nhà Lê suy (1729 - 1782) 
Cuối đời nhà Lê (1783 - 1786) 
Nhà Nguyễn Tây Sơn (1787 - 1802)

LỊCH SỬ VIỆT NAM THỜI NGÔ - ĐINH - TIỀN LÊ (939 - 1009)

A. NHÀ NGÔ (939 - 365)





C. NHÀ ĐINH (968 - 981)

Phụ lục 6. Đinh Tiên Hoàng
Phụ lục 7: Đinh Phế Đ
Phụ lục 8: Dương Vân Nga
Phụ lục 9: Đinh Điền
Phụ lục 10: Nguyễn Bặc
Phụ lục 11: Trịnh Tú
Phụ lục 12: Lưu Cơ
Phụ lục 13: Phạm Hạp
Phụ lục 14: Phạm Cự Lạng
Phụ lục 15: Đinh Liễn
Phụ lục 16: Đinh Hạng Lang
Phụ lục 17: Đỗ Thích
Phụ lục 18: Khuông Việt

D. NHÀ TIỀN LÊ (981 - 1009)

Phụ lục 19. Lê Đại Hành
Phụ lục 20: Chiến tranh Đại Tống - Đại Cồ Việt lần 1 (năm 981)
Phụ lục 21: Đánh bại Chiêm Thành
Phụ lục 22: Chiến tranh kế vị thời Tiền Lê
Phụ lục 23. Lê Trung Tông (Tiền Lê)
Phụ lục 24. Lê Long Đĩnh

TỔNG KẾT